تدریس زبان فارسی در گرجستان اجباری می شود؟

تدریس زبان فارسی در گرجستان اجباری می شود؟

سابقه تدریس و آموزش زبان فارسی در گرجستان به سال ۱۹۱۸ میلادی باز میگردد که کرسی زبان فارسی در دانشگاه دولتی تفلیس (ایوانه جاواخیشویلی) تشکیل و تا امروز به کار خود ادامه داده است.

به گزارش سام جورجیا و به نقل از پایگاه خبری باشگاه خبرنگاران پویا‌، گرجستان دومین جمهوری قفقاز جنوبی از نظر جمعیت مساحت و بزرگی و جمعیت بعد از آذربایجان است. این کشور در مرکز و غرب قفقاز، محل تلاقی و ارتباط غرب و شرق، خاورمیانه و اروپا می باشد که از شمال با از شرق با جمهوری آذربایجان ،روسیه، از جنوب با ارمنستان و از جنوب غربی با ترکیه هم¬مرز است و در همسایگی شمال غربی ایران قرار دارد.

 

دانشگاه در گرجستان

جمعیت اصلی گرجستان را به ترتیب گرجی ها، ارمنی ها، روسها، آذربایجانی ها و دیگر اقوام تشکیل می¬‌دهند که در این ترکیب اقوام توجه به وضعیت کردها و یهودیان که تغییراتی را به وجود آورده¬‌اند، قابل توجه می باشد.

حائز توجه است که کردهای گرجستان که از نژاد ایرانی بوده و دارای هویت و فرهنگ خاص خود هستند، حدوداً ۶/. درصد جمعیت گرجستان را به خود اختصاص داده اند. بیشتر جمعیت این کردها ایزدیهایی هستند که به گفته فرزندانشان از فشار مذهبی دولت عثمانی به این سرزمین آمده اند. این افراد از نظر سیاسی خنثی می باشند و همین امر موجب شده نسبت به سایر گروه ها تحرک کمتری داشته باشند.

زبان فارسی در گرجستان

گسترش ارتباط گرجستان و ایران از دورانی می باشد که ایرانیان آن را ورژان می خوانده اند. ورژان به معنی سرزمین گرگ یا گرگان و هنوز در برخی لهجه¬‌های ایرانی مانند لهجۀ طبری، گرگ را ورگ می¬‌خوانند. این نام‌گذاری توسط ایرانیان با اعتقاد گرجیان به گرگ که آن را مظهر و نماد ملی خود می دانند همخوانی دارد.

شاهنامه فردوسی در قرن دوازدهم به گرجی ترجمه شده، همچنین وجود نسخه های خطی فارسی و اسناد دیوانی به زبان فارسی، مربوط به فرمان پادشاهان ایران خطاب به حکام گرجستان نیز بر وجود این ارتباط صحه دارد.

امروزه بخش عمده ای از ادبیات معاصر فارسی و کلاسیک، به زبان گرجی ترجمه شده که نشان از گسترۀ زبان فارسی و ادب و فرهنگ ایران اسلامی دارد.

سابقه تدریس و آموزش زبان فارسی در گرجستان (به‌صورت دانشگاهی و علمی) به سال ۱۹۱۸ میلادی بر می گردد که کرسی زبان فارسی در دانشگاه دولتی تفلیس (ایوانه جاواخیشویلی) تشکیل و تا به امروز به کار خود ادامه داده است.

بعد از فروپاشی نظام کمونیستی و پس از گشایش سفارت جمهوری اسلامی ایران در تفلیس و با توجه به اهمیت و نقش زبان فارسی در توسعه روابط فرهنگی دو کشور، سفارت و رایزنی فرهنگی به موضوع زبان فارسی توجهی خاص داشته است.

رشته زبان فارسی در کشور گرجستان نخبگان و اساتید زیادی را در خود پرورانده است، پروفسور ماگالی تودوآ، گوته تیشویلی و جمشید گیناشویلی از جمله این افراد هستند.

زبان فارسی در مراکز تحقیقاتی و آموزشی:

دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی

– دانشگاه دولتی تفلیس گرجستان (ایوانه جاخیشویلی):

معروفترین و اولین مرکز آموزش زبان فارسی، دانشگاه دولتی تفلیس گرجستان است. سابقه تدریس زبان فارسی و ایران¬شناسی در این دانشگاه از ابتدای تأسیس آن در سال ۱۹۱۸ است. در دانشکده علوم انسانی بخش زبان¬‌های شرقی، زبان و ادبیات فارسی در گروه ایران‌شناسی تدریس می شوند. مقاطع تحصیلی این دانشگاه لیسانس و فوق لیسانس است.

– دانشگاه دولتی ایلیا چاوچاوادزه:

در دانشکده هنر و علوم دانشکده علوم انسانی، بخش ایران شناسی زبان و ادبیات فارسی تدریس میشود. دانشجویان این دانشگاه مجازند از ابتدای ورود، دو رشته تحصیلی انتخاب نمایند که یکی اصلی و دیگری رشته دوم آنهاست. در حال حاضر هفت دانشجو، رشته اصلیشان ایران شناسی است.

 

– دانشگاه دولتی اکاکی تسرتلی یا کوتایسی:

کوتاییسی در فاصله ۳۰۰ کیلومتری شهر تفلیس قرار داشته و در بخش زبان‌های شرقی در دانشکده علوم انسانی رشته ایران شناسی تدریس می شود.

– دانشگاه گرجستان:

دانشگاه گرجستان یک دانشگاه خصوصی می باشد که وابسته به دانشگاه ایالتی جورجیا در امریکاست (شهر آتلانتا). این دانشگاه با هفت هزار دانشجو، بزرگ‌ترین دانشگاه خصوصی کشور گرجستان محسوب شده و تنها دانشگاه منطقه قفقاز است که مجوز صدور گواهی¬نامه تحقیقاتی از IBM و EBSCO آمریکا دارد.

دانشگاه گرجستان

بخش شرق شناسی (رشته ایران شناسی، ترک شناسی و عرب شناسی) در دانشکده علوم انسانی (رئیس دانشکده خانم پروفسور تیناتین غودو شاوری) در سال ۱۳۹۲ و بطور رسمی در این دانشگاه افتتاح شد و در حال حاضر دانشجویان در مقاطع اول، دوم و سوم کارشناسی ایران شناسی مشغول به تحصیل می باشند. بیشترین داوطلبان در این رشته، خانمها هستند.

رئیس بخش شرق شناسی و استاد زبان و ادبیات فارسی این دانشگاه ،آقای چولوخادزه، ، تحصیلات تکمیلی خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی در ایران انجام داده اند و در هشت سال اقامت خود، نه‌تنها زبان و ادبیات فارسی را بسیار خوب فراگرفته، بلکه با نگاه ایران شناسانه و قدرت خلاقیت بالایی که داشته اند، توانسته در دانشگاه گرجستان جایگاه درخوری کسب نمایند.

مدارس

سابقه آموزش زبان فارسی در مراکز آموزشی مدارس گرجستان و بلخص تفلیس به سی سال گذشته در مدارس شماره یک و ۱۳۹ باز می¬‌گردد. اما از سال ۲۰۰۵ بر اساس سیاست های آموزشی اتخاذ شده از سوی دولت گرجستان و با توجه به اصلاحات انجام شده در سیستم آموزشی این کشور، دولت فقط از دو زبان خارجی ( یکی از زبان‌های غربی که عمدتاً انگلیسی به عنوان زبان اول و روسی بعنوان زبان دوم) حمایت می نماید و مدارس موظفند برای این دو زبان برنامه‌ریزی کرده و لذا برنامه مدون مدارس برای این دو زبان اجرا میشود (زبان اول از سال سوم تا دوازدهم و زبان دوم از سال هفتم تا دوازدهم که البته این شیوه در مدارس بنا به به تصمیم مدیریت مدرسه متفاوت است).

 

بنابراین زبان سوم که عمدتاً شامل زبان‌های شرقی است در صورت حمایت کشورهای مربوطه از نظر مالی و نیز پشتیبانی و تجهیز مورد آموزش و تدریس قرار خواهد گرفت که آموزش آنها بنا به نوع برنامه ریزی از سوی مدیران مدارس قابل اجرا است.

با حمایت های مالی رایزنی از سال ۱۳۸۸تا امروز زبان فارسی در چهار مدرسه زیر به عنوان زبان اختیاری سوم دو ساعت در هفته تدریس می‌شود.

در سال ۱۹۹۲ و بر اساس دستور ریاست جمهوری گرجستان و حکمی که از طرف وی خطاب به دستگاه‌های فرهنگی این کشور صادر شد، وزارت آموزش و پرورش گرجستان موظف میشود به منظور ارتقای سطح آموزش زبانهای شرقی در مدارس این کشور (زبانهای عربی، فارسی، ترکی و عبری) زبان فارسی را نیز به عنوان یکی از زبان¬های خارجی در آموزشگاه‌های این کشور در برنامه درسی منظور و تدریس زبان فارسی در سطوح آموزشگاه¬های این کشور تدریس شود.

 

به همین منظور، فراگیری زبان فارسی جزو مواد اصلی درسی دانش آموزان چند مدرسه در تفلیس قرار گرفته و در مدرسه شماره یک تفلیس از کلاس سوم ابتدایی تا کلاس دهم الی یازدهم تدریس میشود. این مدرسه در سال ۱۳۹۱ با سفر مدیر و ۴۵ نفر از دانش آموزان آن به تهران، با مجتمع آموزشی رشد منطقه ۱۶ قرارداد خواهرخواندگی انعقاد کرده است.

بطور کلی موقعیت زبان فارسی نسبت به زمان های گذشته، تنزل داشته و معلمان آن از شش نفر به یک نفر خانم ناتیا روخادزه تقلیل پیدا کرده است. خانم ناتیا از با سابقه‌¬ترین معلمان زبان فارسی در گرجستان بوده و با عشق و علاقه بسیار کار خود را انجام میدهد.

 

دانشگاه در گرجستان

 

مدرسه شماره یک تفلیس از معتبرترین مدارس این شهر با قدمت بیش از دویست سال و مجهزترین مدرسه در گرجستان بوده و بیشتر مقامات کشوری و چهره های ماندگار این کشور در این مدرسه آموزش دیده و هم اکنون بیشتر فرزندان مقامات دولتی نیز در این مدرسه تحصیل می کنند. در این مدرسه زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم و برای همه دانش آموزان و زبان¬‌های خارجی دیگر به تناسب گروه های دانش آموزی تدریس می شود.

از سال ۱۹۷۷ زبان فارسی به عنوان یکی از زبان‌های اختیاری در این مدرسه آغاز به کار نمود. این مدرسه حدوداً ۲۰۰۰ دانش آموز دارد که بنا به گزارش‌های قبلی و در اوایل تا حدود ۳۰۰ دانش آموز در هر هفته به مدت ۳ ساعت به فراگیری زبان فارسی با حدود ۶ معلم اشتغال داشتند که این تعداد در مراحل بعدی کاهش یافته و به ۴ معلم و هم-‌اکنون به یک معلم نیز تقلیل یافته است.

مدرسه عمومی شماره ۵۱:

این مدرسه از مهمترین مدارس تفلیس و در یکی از بهترین خیابان‌های شهر قرار گرفته که زبان های آلمانی، انگلیسی و روسی از سال سوم در آن به صورت اجباری تدریس می‌ شود. زبان فارسی نیز زبان اختیاری دانش¬‌آموزان است که توسط خانم کتوان مگرلیشویلی به خوبی تدریس می‌شود.

 

مدرسه عمومی شماره ۵۵:

این مدرسه نیز مجهز به اتاق ایران بوده که خانم دکتر مزیا بورجانادزه در آن زبان فارسی آموزش میدهد.

 

مدارس گرجستان

 

 

مدرسه عمومی شماره ۱۹۵:

خانم سوپیو گاگوشیدزه معلم زبان فارسی این مدرسه است که استاد دانشگاه ایلیا نیز می‌باشد. از این رو، با تشویق دانش‌آموزان سعی دارد آنها را برای آینده جذب رشته ایران شناسی نماید.

این مدرسه جزو ۳ مدرسه‌ای است که از سوی دولت کشور آلمان مورد حمایت و تجهیز واقع می‌شود و از همه نوع امکانات، از جمله، آزمایشگاه زبان بهره‌مند است. در این مدرسه کرسی زبان آلمانی دایر بوده و تمامی هزینه‌های مربوطه، از سوی دولت آلمان پرداخت می‌شود.

اتاق آلمان نزدیک اتاق ایران واقع است ولی امکانات و تجهیزاتی که آن اتاق داراست به هیچ وجه با اتاق ایران برابری نمی‌کند. در ضمن پس از پایان یافتن دوره آموزش زبان آلمانی در گرجستان، دانشجویان به مدت یک سال با هزینه دولت آلمان به آن کشور سفر خواهند کرد و در آنجا نسبت به تکمیل و ارتقاء اطلاعات زبانی و فرهنگی خود (زبان و فرهنگ آلمانی)، اقدام می نمایند.

منابع آموزش زبان فارسی شامل کتاب آموزش زبان فارسی رایزنی است. دانش‌آموزان این مرکز آموزشی نیز از کلاس پنجم به بالا نسبت به انتخاب آموزش زبان فارسی اقدام می‌کنند.

 

مدرسه شماره یک(گیومنازیوم):

دوره‌های آزاد
• چهار مقطع عمومی تا پیشرفته در رایزنی فرهنگی ج.ا.ایران
• دوره آموزش زبان فارسی عمومی در سرکنسولگری ج.ا. ایران در باتومی.